De energietransitie zet het elektriciteitsnet onder druk. Netcongestie, elektrificatie van mobiliteit en een sterke groei van decentrale opwek vragen om nieuwe oplossingen. Volgens Wilfred Akerboom, specialist bij Schneider Electric, ligt een belangrijk deel van het antwoord in het slimmer benutten van gelijkstroom (DC).

Van wisselspanning naar gelijkspanning
De huidige elektriciteitsinfrastructuur is historisch ingericht op wisselspanning (AC). Dat terwijl zonnepanelen, batterijen, elektrische voertuigen en vrijwel alle elektronica intern op gelijkspanning werken. ‘We zetten energie continu van AC naar DC om én weer terug,’ legt Akerboom uit. ‘Elke omzetting kost energie, veroorzaakt verliezen en zorgt voor warmteontwikkeling in elektronica.’ Schneider Electric ontwikkelt en realiseert daarom slimme DC-microgrids voor nutsgebouwen, kantoren en commerciële omgevingen. Deze systemen koppelen lokale opwek, opslag en verbruik direct aan elkaar, zonder onnodige belasting van het openbare AC-net. ‘Door bronnen en verbruikers op DC te verbinden, gebruik je energie daar waar die wordt opgewekt en alles werkt direct op DC. Dus geen omzettingen van AC naar DC en vice versa meer nodig.’

Schneider Electric op het DC District tijdens Vakbeurs Energie 2025

Minder netbelasting, meer lokale regie
Een belangrijk voordeel van DC-microgrids is het ontlasten van het elektriciteitsnet, met name achter de meter. ‘Zeker in gebouwen waar elektrisch laden, zonnepanelen en batterijen samenkomen, zie je dat een DC-microgrid het verschil kan maken,’ aldus Akerboom. ‘Je koppelt bijvoorbeeld zonne-energie direct aan elektrische voertuigen of opslag, zonder het wisselspanningsnet te belasten.’ Dat is vooral relevant in gebieden met netcongestie. Door energie lokaal op te wekken, op te slaan en te gebruiken, blijft de netaansluiting beperkt en beheersbaar. ‘Het gaat niet alleen om duurzaamheid, maar ook om beschikbaarheid van vermogen.’

Gebouwen bestaan grotendeels uit DC-verbruikers
Wie kijkt naar de energievraag in moderne gebouwen, ziet dat gelijkspanning steeds dominanter wordt. ‘Computers, laptops, servers, ledverlichting, het werkt allemaal op DC,’ zegt Akerboom. ‘Zelfs motoren van warmtepompen en ventilatoren worden aangestuurd door elektronica die prima op gelijkspanning kan functioneren.’ Een herkenbaar voorbeeld is USB-C. ‘Met USB‑C elimineer je de noodzaak voor een aparte adapter. In de huidige AC USB‑C‑stopcontacten zit die adapter in het stopcontact zelf, wat het laadvermogen beperkt tot ongeveer 60 watt. Maar wanneer USB‑C direct op gelijkspanning werkt, kan het tot 240 watt leveren—genoeg om al je elektronica te laden, van een laptop tot een tv‑monitor. Deze vermogensupgrade opent de deur naar een toekomst waarin zelfs zwaardere apparaten eenvoudig via één USB‑C‑kabel kunnen worden gevoed.’ In het Schneider Electric Experience Center in Aalsmeer zijn deze toepassingen in de praktijk te zien: van DC-verlichting en werkplekken tot laadinfrastructuur, zonnenergie en energieopslag.

Wanneer is een DC-microgrid logisch?
Niet elk gebouw hoeft volledig op DC te draaien. ‘Nieuwe gebouwen zijn het makkelijkst,’ zegt Akerboom. ‘Daar kun je het systeem vanaf de ontwerptafel optimaliseren.’ Bij bestaande gebouwen ligt dat anders, maar ook daar zijn mogelijkheden. Een belangrijke vuistregel is hoe groter het aandeel DC-belastingen, hoe interessanter een DC-microgrid wordt. ‘Kantooromgevingen, distributiecentra en mixed-use gebouwen waar wordt opgewekt én geladen, zijn bij uitstek geschikt.’ Hybride oplossingen zijn daarbij vaak de praktijk. ‘Je kunt prima een combinatie maken van AC en DC. Keukenapparatuur blijft bijvoorbeeld op AC, terwijl laadinfrastructuur, zonnepanelen en opslag op DC worden aangesloten. Zeker bij netcongestie is dat een zeer relevante aanpak.’

Anders denken in ontwerp en architectuur
DC-microgrids vragen om een andere manier van ontwerpen. ‘Bij AC heb je één centrale meterkast waar alle leidingen vandaan komen,’ zegt Akerboom. ‘Bij DC kun je decentrale werken.’ Zo zijn ringnetten mogelijk waarbij zonnepanelen direct op het DC-net worden aangesloten, zonder omweg via de meterkast. ‘Dat scheelt kabels, verliezen en transport van energie. Je verplaatst energie zo min mogelijk.’ Bestaande AC-leidingen kunnen in veel gevallen hergebruikt worden. ‘Er zijn inmiddels praktijkrichtlijnen voor,’ verwijst Akerboom naar NPR 9090, waarin de omzetting van AC- naar DC-systemen wordt beschreven.

DC-microgrids zijn geen toekomstmuziek meer. Projecten zoals het Vinci Energies Wave-gebouw laten zien hoe gelijkstroom in de praktijk werkt op gebouwniveau en welke concrete voordelen dit oplevert. Het project leidde daarbij tot 20% energiereductie en 50% minder kopergebruik.

‘De techniek is er,’ besluit Akerboom. ‘De vraag is vooral of de markt anders durft te ontwerpen en anders durft te denken over energie.’ Volgens hem is dat onvermijdelijk. ‘Als we echt werk willen maken van netontlasting, efficiënt energiegebruik en duurzame mobiliteit, dan is hybride AC/DC systemen een logische volgende stap.’

Schneider Electric is exposant op Vakbeurs Energie 2026.